اگر قصد خرید یا تعویض موتور کرکره برقی خود را داشته باشید، احتمالاً اولین مطلبی که جستجو می‌کنید «قیمت موتور ساید» است. طبیعی هم هست؛ چون اختلاف قیمت بین مدل‌های مختلف گاهی آن‌قدر زیاد است که انتخاب را بسیار سخت می‌کند.
اما تجربه بارها ثابت کرده قیمت، آخرین موردی است که باید درباره موتور کرکره بررسی کنید، نه اولین. در این 20 سالی که از شروع کار مجموعه ما می‌گذرد، خیلی از مشتریان با ما تماس می‌گیرند و از اولین موردی که صحبت می‌کنند، قیمت است مثلا همین دیروز یک مشتری با واحد فروش سروش نیرو تماس گرفته بود و گفته بود:
برای مغازه‌ام یک موتور ۶۰۰ کیلو می‌خواهم، ارزان‌ترین موتورتان کدام است؟
بعد از اینکه یکی از کارشناسان ما تنها چند سؤال ابتدایی از او پرسیده بود، متوجه شد که اصلاً موتور ۶۰۰ کیلوگرم انتخاب مناسبی برای پروژه این مشتری نیست. گاهی کرکره با موتور ۳۰۰ هم به‌خوبی کار می‌کند و گاهی هم برعکس، یک موتور ۶۰۰ معمولی جوابگوی شرایط پروژه نیست و باید سراغ مدل‌های دیگری رفت.
این مقاله دقیقاً برای همین نوشته شده؛ اینکه قبل از خرید، بدانید چه مواردی واقعاً روی قیمت موتور ساید تأثیر می‌گذارد و چطور انتخاب درستی داشته باشیم.
موتور ساید چیست و چرا این‌قدر پرطرفدار شده؟
اگر به کرکره بیشتر فروشگاه‌ها، پارکینگ‌ها یا سوله‌ها نگاه کنید، در بیشتر موارد موتور کنار شفت کرکره نصب شده؛ به همین دلیل است که به آن موتور ساید گفته می‌شود. برخلاف موتورهای توبلار یا تیوبلار که داخل شفت قرار می‌گیرند، موتور ساید بیرون از محور نصب می‌شود و همین موضوع باعث شده برای کرکره‌های بزرگ‌تر و سنگین‌تر انتخاب رایج‌تری باشد.
اما باید دقت کنیم که دلیل محبوبیتش فقط قدرت آن نیست؛ تعمیر و سرویس ساده‌تر، امکان استفاده در دهانه‌های بزرگ و وجود سیستم خلاص‌کن دستی در بسیاری از مدل‌ها باعث شده این موتورها انتخاب اول نصاب‌ها برای پروژه‌های تجاری باشند.
البته این موضوع به معنی بهتر بودن مطلق موتور ساید نیست. هر پروژه شرایط خودش را دارد و انتخاب بین ساید و توبلار باید براساس نوع کرکره انجام شود که در مقاله جداگانه موتور توبولار به‌طور کامل بررسی کرده ایم.
چرا قیمت دو موتور ساید ۶۰۰ کیلو با هم فرق دارد؟
این سؤال یکی از پرتکرارترین سؤالات مشتریان است. شرایطی را در نظر بگیرید که برای خرید یک موتور ساید 600 کیلو گرم به فروشگاهی رفته‌اید و بین انتخاب دو موتور مردد شده‌اید. روی هر دو کارتن نوشته شده «۶۰۰ کیلوگرم»، اما یکی چند میلیون تومان گران‌تر است. دلیلش چیست؟
واقعیت این است که عدد وزن به‌تنهایی کیفیت موتور را مشخص نمی‌کند. وقتی یک متخصص موتور را بررسی می‌کند، به چند بخش مهم توجه دارد:
- توان واقعی موتور
- جنس و سایز سیم‌پیچ
- جنس و اهم بوبین
- قابلیت‌های مدار فرمان
- گیربکس
- تعداد و کیفیت رله‌ها
- امکانات ایمنی
- قابلیت اتصال تجهیزات جانبی
- کیفیت قطعات مکانیکی
بنابراین اگر دو موتور هر دو ۶۰۰ کیلو باشند، الزاماً عملکرد و امکانات یکسانی ندارند. به همین دلیل پیشنهاد می‌کنم هیچ‌وقت فقط براساس وزن، قیمت موتور ساید کرکره برقی را با هم مقایسه نکنید.
اولین قدم؛ اصلاً موتور ساید چند کیلویی نیاز دارید؟
بیشترین اشتباهی که هنگام خرید موتور کرکره اتفاق می‌افتد همین‌جاست. خیلی‌ها تصور می‌کنند وزن تقریبی کرکره کافی است؛ درحالی‌که انتخاب موتور فقط با یک عدد انجام نمی‌شود. برای انتخاب درست معمولاً این اطلاعات لازم است:
- عرض دهانه کرکره
- ارتفاع کرکره
- جنس تیغه‌ها
- وزن تقریبی تیغه
- قطر شفت
- کاربری(تجاری، مسکونی یا صنعتی)
- میزان استفاده روزانه
ممکن است دو کرکره در دو پروژه متفاوت وزن تقریباً مشابهی داشته باشند، اما به دلیل تفاوت در ابعاد یا میزان تردد، موتورهای متفاوتی برایشان مناسب باشد. پس اگر فروشنده‌ای بدون پرسیدن مشخصات پروژه فوراً یک مدل را پیشنهاد داد، بهتر است کمی بیشتر بررسی کنید.
موتور ساید ۳۰۰ کیلو
در مدل‌های مختلف موتور کرکره برقی، موتورهای ۳۰۰ کیلو از پرفروش‌ترین وزن‌های بازار هستند که در بسیاری از فروشگاه‌ها، واحدهای تجاری و کرکره‌های سبک استفاده می‌شوند. اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد. عدد ۳۰۰ کیلو به این معنی نیست که الزامه باید هر کرکره‌ای با وزن نزدیک به ۳۰۰ کیلو حتماً با همین موتور کار کند.
اگر بخواهیم انتخابی منظقی و مناسب برای پروژه داشته باشیم، ما باید در انتخاب موتور همیشه کمی حاشیه اطمینان، شرایط استفاده و تعداد دفعات باز و بسته شدن در روز را هم در نظر بگیریم. برای مثال اگر کرکره شما در طول روز فقط 2 مرتبه باز شود، یک بار صبح و یک بار شب، شرایط با کرکره مغازه‌ای که روزانه ده‌ها بار باز و بست می‌شود، کاملاً متفاوت است.
موتور ساید ۶۰۰ کیلو
هرچقدر دهانه پروژه بزرگ‌تر می‌شود یا وزن تیغه‌ها افزایش پیدا می‌کند، معمولاً نام موتور ۶۰۰ کیلو بیشتر شنیده می‌شود. این وزن یکی از رایج‌ترین انتخاب‌ها برای پروژه‌های تجاری است و تنوع مدل‌های آن در بازار بسیار زیاد است.
اما باز هم باید تأکید کنم که ۶۰۰ کیلو بودن فقط یک توان اسمی است. در بازار موتورها در انواع موتورهای ساید اقتصادی، استاندارد، حرفه‌ای، امنیتی و حتی موتورهای UPSدار با همین توان وجود دارند که هرکدام برای نوع خاصی از کاربری طراحی شده‌اند.
پس تا اینجا قدم اول این بود که اصلاً مشخص کنیم موتور چند کیلویی برای پروژه ما مناسب است. اما بعد از اینکه توان تقریبی موتور مشخص شد، تازه وارد مرحله مهم‌تری می‌شویم.
AC یا DC؟
در قدم دوم باید به یکی از مهم‌ترین تصمیم‌ها بعد از انتخاب وزن موتور، یعنی انتخاب بین AC و DC توجه کنیم. خیلی‌ها تصور می‌کنند تفاوت این دو مدل فقط در قیمت است، اما در عمل مهم‌ترین تفاوت زمانی خودش را نشان می‌دهد که برق قطع شود. اول اینکه، موتور AC به موتوری گفته می‌شود که برای کار کردن از جریان برق متناوب یا همان Alternating Current استفاده می‌کند.
همان برقی که به‌صورت معمول در ساختمان‌های مسکونی، تجاری و صنعتی در دسترس است. این موتورها در زمان قطع برقی اصلا کار نمی‌کنند و برای باز یا بسته کردن کرکره باید از سیستم خلاص‌کن دستی استفاده کنید. که البته اگر دسترسی به موتور داشته باشید امکانپذیر است.
این موضوع شاید در وهله اول ساده به نظر بیاید، اما در پروژه واقعی همیشه این‌طور نیست. فرض کنید صبح به مغازه رسیده‌اید و برق منطقه قطع است. کرکره بسته است و شما باید فروشگاه را باز کنید. یا شب قصد تعطیل کردن مغازه را دارید و درست در همان زمان برق قطع می‌شود.
در بسیاری از پروژه‌ها دسترسی به خلاص‌کن دستی راحت نیست؛ موتور در ارتفاع نصب شده، زنجیر یا سیستم خلاص‌کن به خاطر مسالئل امنیتی در محل در دسترسی قرار ندارد یا کاربر اصلاً نمی‌خواهد هر بار در زمان قطعی برق درگیر سیستم دستی شود. اینجاست که موتور DC مجهز به UPS بسیار کارآمد خواهد بود.
موتور DC به موتوری گفته می‌شود که با جریان مستقیم یا Direct Current کار می‌کند. برخلاف برق شهری که از نوع AC است، جریان DC جهت ثابتی دارد و معمولاً از منابعی مانند باتری یا منبع تغذیه تأمین می‌شود.
در این سیستم، باتری‌ها زمانی که برق وصل باشد شارژ می‌شوند و در هنگام قطعی برق، انرژی موردنیاز موتور را تأمین می‌کنند. در نتیجه کاربر می‌تواند بدون استفاده از خلاص‌کن دستی، کرکره را به شکل عادی باز و بست کند. پس حتی اگر کرکره شما فقط روزی دو بار، یک بار صبح و یک بار شب، باز و بسته شود باز هم موتور DC می‌تواند انتخاب بسیار راحت‌تری باشد؛ چون کافی است قطعی برق دقیقاً در همان زمان باز یا بسته کردن اتفاق بیفتد.
روتور و استاتور
یکی از اشتباهات رایج بازار این است که تمام توجه روی عبارت «۳۰۰ کیلو» یا «۶۰۰ کیلو» قرار می‌گیرد. اما توان اسمی همه آن چیزی نیست که برای انتخاب موتور مناسب به آن نیاز دارید. یکی از مشخصات مهمی که بسیار ارزش بررسی دارد، توان واقعی موتور است. ارتفاع روتور و استاتور در موتور ساید مستقیماٌ بر توان یا قدرت اسمی و قدرت واقعی موتور اثر می‌گذارد.
اگر دو موتور ساید ۶۰۰ کیلو را کنار هم بگذارید، ممکن است در ظاهر موتورها تفاوت زیادی نبینید. حتی ممکن است روی هر دو کارتن مشخصات تق